
- 23 stycznia 2020
Net-metering – z tym zagadnieniem z pewnością spotkamy się w momencie, gdy głębiej wejdziemy w temat fotowoltaiki. Wiąże się ono z pomiarami energii elektrycznej, która wędruje w dwóch kierunkach. Mowa o naszej przydomowej instalacji do sieci ogólnej i odwrotnie. Czym jest dokładnie, jak działa i jakie elementy potrzebne są do tego, by wszystko przebiegało tak, jak należy?
Spis treści:
Czym jest net-metering?
Nazwa „net-metering” wzięła się z języka angielskiego i oznacza „opomiarowanie netto”. W wielkim skrócie, jest to możliwość magazynowania wyprodukowanej przez nas energii elektrycznej w zbiorczej sieci energetycznej. Oczywiście owa przestrzeń nie jest jedyną, w której możemy przechowywać wyprodukowany przez nas prąd. Zawsze bowiem możemy zdecydować się także na akumulatory. Jednak jak każde z rozwiązań mają one swoje plusy, ale także kilka istotnych minusów.
Net-metering za to wydaje się najmniej problemowym z rozwiązań. Warto zaznaczyć, że pojęcie to dotyczy prosumentów, czyli tych klientów produkujących energię elektryczną. Net-metering to sposób rozliczania się dostawcy energii (nas, jeśli jesteśmy konsumentem, który nie odsprzedaje energii, a decyduje się na magazynowanie jej) z różnicy energii, którą pobraliśmy z sieci energetycznej i którą dostarczyliśmy do sieci energetycznej.
Net-metering w nowej ustawie o OZE
Dotychczasowe przepisy net-meteringu pozwalały na oddawanie energii elektrycznej w czasie rzeczywistym i odbieranie jej w momencie, gdy zajdzie taka potrzeba. Konsument mógł magazynować to, czego nie zdołał zużyć na bieżąco. Od roku 2016 podsumowania i rozliczenia następowały w okresach półrocznych. Działo się to w cyklach styczeń-czerwiec oraz lipiec-grudzień. Innymi słowy użytkownik mógł codziennie odsyłać i pobierać energię, a po pół roku następowało podsumowanie. Nowe przepisy dot. OZE mają wydłużyć czas na rozliczenie niewykorzystanej energii w ramach net-meteringu z dotychczasowych 365 dni o kolejnych 12 miesięcy (dziennik ustaw poz. 1524).
Licznik dwukierunkowy – co to jest?
Licznik jednokierunkowy to urządzenie, które wbudowane jest w niemal każdy klasyczny system elektryczny, działający w obrębie gospodarstwa domowego. Sczytuje on dane dotyczące poboru energii, na podstawie których ustalana jest wysokość faktury w danym okresie rozliczeniowym. Natomiast licznik dwukierunkowy działa obustronnie, tzn. rejestruje informacje nie tylko na polu pobierania, ale również oddawania energii do sieci zbiorczej.
Te urządzenia stosowane są wszędzie tam, gdzie konsument decyduje się urządzenia wytwarzające energię. Dotyczy to wszystkich Odnawialnych Źródeł Energii, które przyłączone są do ogólnej sieci. W kontekście fotowoltaiki liczniki te stosowane są głównie w układach pomiarowo-rozliczeniowych, do których przyłączona jest mikroinstalacja lub mała instalacja.

Jak działa net-metering?
By móc odpowiedzieć na to pytanie, należy przyjąć przykładowy wariant względem zużycia energii przez gospodarstwo domowe lub jednostkę korzystającą z fotowoltaiki i rozważyć go w kontekście różnych scenariuszy.
Przyjmijmy, że podmiot, którym może być dom prywatny lub mała firma, zużywa w przeciągu roku 4000 kWh rocznie. Wziąwszy na tapetę takie wyliczenie, możemy przyjrzeć się mu w kilku opcjach.
- Bilans zerowy – można przyjąć za przykład w momencie, gdy instalacja PV produkuje dokładnie założone powyżej 4000 kWh, czyli tyle, ile jest zużyte w przeciągu roku. Wytworzona energia pochłaniana jest na bieżące potrzeby, ale kiedy jej akurat nie potrzebujemy, magazynujemy ją w sieci. Możemy skorzystać z niej w dowolnym czasie, płacąc tylko stałe koszty abonamentowe oraz koszty związane z przesyłem energii, którą odzyskujemy z sieci. Dwukierunkowy licznik wskaże dokładnie ilość oddanej i pobranej energii.
- Zbyt mała produkcja – czyli na przykład sytuacja, w której nasz system generuje 3000 kWh, czyli o 1000 kWh mniej niż potrzebujemy. Zakładając oczywiście, że cały czas trzymamy się scenariusza zapotrzebowania na 4000 kWh. W takim wariancie energię zużywamy na bieżąco, a jej niedobór odbieramy z sieci. Dwukierunkowy licznik wskaże ilość pobranej energii. W sytuacji, gdy domowa instalacja nie produkuje energii w danym momencie – pobieramy potrzebną nam ilość ze zbiorczej sieci. Gdy wskazania wykażą, że pobraliśmy z sieci więcej energii niż wyprodukowaliśmy, wtedy płacimy sieci różnicę.
- Jak nietrudno zgadnąć, nadwyżka energii występuje w przypadku, gdy nasza przydomowa instalacja PV wyprodukuje na przykład 5000 kWh, czyli o 1000 kWh więcej niż potrzebujemy. Proces poboru i magazynowania odbywa się dokładnie tak samo jak w dwóch powyższych przypadkach. Gdy jednak wskazania na liczniku dwukierunkowym wykażą, że pobraliśmy z sieci mniej energii niż wyprodukowaliśmy i oddaliśmy, wówczas mamy 365 dni na zbilansowanie.